فراداده (متاداده) چیست؟

فراداده یا متاداده، به داده‌هایی گفته می‌شود که اطلاعاتی درباره‌ی ویژگی‌ها، ساختار یا محتوای داده‌های اصلی فراهم می‌کنند. به بیان ساده‌تر، فراداده‌ها داده‌هایی درباره‌ی داده‌ها هستند؛ یعنی خودشان محتوای اصلی نیستند، بلکه توصیف یا شرحی از آن محتوا به دست می‌دهند. برای مثال، اگر یک عکس داشته باشید، نام عکاس، تاریخ ثبت، موقعیت مکانی و حتی اندازه‌ی فایل، همگی جزء فراداده‌های آن عکس به حساب می‌آیند.

فراداده‌ها در بسیاری از سامانه‌های فناوری اطلاعات، کتابخانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی، وب‌سایت‌ها و حتی نرم‌افزارهای سازمانی اهمیت فوق‌العاده‌ای دارند. یکی از کارکردهای مهم آن‌ها پیدا کردن، مرتب‌سازی و طبقه‌بندی داده‌ها، به ویژه در حجم‌های بالا است. برای نمونه، هنگام بارگذاری یک ویدیو در پلتفرم‌هایی مانند آپارات یا یوتیوب، اضافه کردن عنوان، توضیحات، و برچسب‌ها به ویدیو باعث می‌شود سیستم‌ها و کاربران راحت‌تر بتوانند آن ویدیو را پیدا و دسته‌بندی کنند؛ این اطلاعات همان فراداده‌ی ویدیو هستند.

نکته‌ی مهم این است که فراداده با داده‌ی اصلی متفاوت است. مثلاً خود ویدیو یا عکس، داده‌ی اصلی است و اطلاعاتی مانند تاریخ ایجاد، نوع فرمت یا تگ‌ها، فراداده هستند. گاهی اصطلاح "داده" و "فراداده" به اشتباه به جای هم استفاده می‌شوند، اما باید توجه داشت که فراداده در واقع نقشه یا ویترینی است که به فهم و استفاده‌ی بهتر از داده‌های اصلی کمک می‌کند، نه خود داده‌ی اصلی.