پرسونا چیست؟

پرسونا (Persona) به نمایه‌ای خیالی و مبتنی بر داده‌ها گفته می‌شود که نماینده‌ی یک دسته از کاربران هدف یا مشتریان خدمات و محصولات است. به کمک پرسونا می‌توان مشخصات جمعیت‌شناسی، اهداف، نیازها، دغدغه‌ها و رفتارهای احتمالی گروه خاصی از مخاطبان را مجسم کرد تا طراحی محصولات یا ارائه‌ی خدمات با نیازهای واقعی آن‌ها هماهنگ شود.

اهمیت پرسونا در هوش مصنوعی و طراحی دیجیتال در این است که توسعه‌دهندگان بتوانند سیستم‌ها و محتواهایی بسازند که با زبان و دغدغه‌های کاربر واقعی بیشترین تطابق را داشته باشد. مثلا وقتی چت‌بات یک بانک را طراحی می‌کنیم، اگر بدانیم کاربر هدف خانم خانه‌دار ۴۰ ساله‌ای است که برای پس‌انداز یا پرداخت قبوض سراغ چت‌بات آمده، لحن پاسخ‌ها و نوع راهنمایی‌ها را مطابق تجربیات و نیازهای او طراحی می‌کنیم.

یک مثال ملموس: فرض کنید اپلیکیشن سفارش غذا قرار است برای دانشجویان یک دانشگاه طراحی شود. با تعریف پرسونای "علی، ۲۱ ساله، دانشجوی ترم سوم با بودجه محدود و کم‌حوصله" می‌توان متوجه شد که اپلیکیشن باید سرعت پاسخ‌دهی بالا، منوی ارزان و راهنمای ساده داشته باشد.

گاهی پرسونا با «کاربر هدف» اشتباه گرفته می‌شود. کاربر هدف یک قشر کلی از کاربران است (مثلاً همه‌ی دانشجویان). اما پرسونا یک شخصیت جزئی‌نگر و با ویژگی‌ها و داستان مشخص است که ابزار بهتری برای همدلی و شخصی‌سازی خدمات به شمار می‌رود.