استنتاج چیست؟

استنتاج (Inference) در هوش مصنوعی به مرحله‌ای گفته می‌شود که یک مدل آموزش‌دیده، ورودی تازه‌ای را از کاربر یا محیط دریافت می‌کند و بر اساس دانشی که در مرحله‌ی آموزش کسب کرده، خروجی یا نتیجه‌ای تولید می‌کند. به بیان دیگر، استنتاج یعنی استفاده از مدل برای ارائه‌ی پاسخ‌ها، پیش‌بینی‌ها یا تصمیم‌ها پس از پایان آموزش. این فرآیند با مرحله‌ی آموزش (Training) تفاوت دارد؛ در آموزش هدف این است که مدل یاد بگیرد، اما در استنتاج مدل از آموخته‌هایش استفاده می‌کند.

اهمیت استنتاج در کاربردهای عملی هوش مصنوعی بسیار بالاست، زیرا بخش عمده‌ی تعامل کاربران یا کسب‌وکارها با مدل‌های هوشمند در همین مرحله رخ می‌دهد. به طور مثال، وقتی شما در یک چت‌بات فارسی زبان سوالی می‌پرسید، یا یک عکس به برنامه‌ی تشخیص تصویر می‌فرستید تا محتوایش شناسایی شود، مدل هوش مصنوعی مرحله‌ی استنتاج را اجرا می‌کند تا نتیجه را بازگرداند.

یک مثال ملموس: فرض کنید از یک نرم‌افزار ترجمه ماشینی می‌خواهید جمله‌ای انگلیسی را به فارسی برگرداند. وقتی جمله را وارد می‌کنید و ترجمه تحویل می‌گیرید، سیستم در حال انجام استنتاج است. یا وقتی اپلیکیشن بانک پیامک واریز را تشخیص می‌دهد، در همین مرحله استنتاج عمل می‌کند.

استنتاج گاهی با آموزش مدل (Training) اشتباه گرفته می‌شود. آموزش به معنی یادگیری مدل با استفاده از داده‌های فراوان و بهبود پارامترهاست؛ اما استنتاج به معنی استفاده از مدل آماده برای ارائه‌ی جواب است. سرعت، کارآمدی و هزینه‌ی استنتاج معمولاً در کاربردهای واقعی اهمیت فراوانی دارد.